Sanat Akımları Nelerdir? Akımlar ve Sanatçılar Hakkında
Sanat

Sanat Akımları Nelerdir? Akımlar ve Sanatçılar Hakkında

Elif
Elif

Batı tarihine dönüp baktığımızda, kaç sanat türünün toplum üzerinde bir etki yarattığını görmek inanılmaz. Farklı sanat akımları üzerinden bir zaman çizelgesini izleyerek, sadece modern ve çağdaş sanatın nasıl geliştiğini değil, aynı zamanda sanatın zamanının bir yansıması olduğunu da görebiliyoruz.

Bu içerik ilginizi çekebilir: Ünlü Tablolar: En Çok Bilinen 10 Resim

Örneğin, İzlenimciliğin bir zamanlar yeraltı, tartışmalı bir hareket olarak kabul edildiğini veya Soyut Dışavurumculuğun sanat dünyasında Paris’ten New York’a geçişi işaret ettiğini biliyor muydunuz? Yaratıcı göstergeler başka yerlere evrildiğinde  sanatsal stiller genellikle seleflerine karşı tepkili veya saygılıdır. Tarihin en önemli sanat hareketlerinden bazılarına dönüp baktığımızda, Van Gogh, Picasso ve Warhol gibi ünlü sanatçıların sanat dünyasında nasıl bir devrim yarattığını daha net bir şekilde görebiliriz.

İçeriğimizde inceleyeceğimiz 13 sanat akımı, modern tarihi şekillendiren farklı sanat türlerini anlamak için temel oluşturacaktır.

1- Rönesans

Sanat akımları denildiği zaman hemen herkesin aklına rönesans gelir. 14. yüzyıldan 17. yüzyıla kadar İtalya eşi görülmemiş bir aydınlanma çağına girer. İtalyanca Rinascimento veya “yeniden doğuş” kelimesinden türetilen Rönesans olarak bilinen bu dönemde, sanat ve mimari gibi kültürel konulara ilgi had safhadadır.

Michelangelo, Leonardo da Vinci ve Raphael gibi İtalyan Rönesans sanatçıları; denge, natüralizm ve perspektif gibi alanları benimseyerek Antik Roma ve Yunanistan’dan klasik sanattan ilham alırlar. Rönesans dönemi İtalya’sında, antik çağlardan ilham alan bu yaklaşım hümanist portre resmi, anatomik olarak doğru heykel ve uyumlu ve simetrik mimari olarak somutlaşır.

Rönesans hakkında daha çok bilgi sahibi mi olmak istiyorsunuz? O zaman sizi şöyle alalım: Rönesans Nedir, Nasıl ve Nerede Ortaya Çıkmıştır?

Davud (1504) – Michelangelo

Rönesans Sanatçıları

  • Michelangelo
  • Leonardo da Vinci
  • Raffaello Sanzio
  • Fra Angelico
  • Donatello
  • Sandro Botticelli
  • Titian
  • Caravaggio
  • Jan van Eyck
  • Masaccio
  • Giovanni Bellini
  • Giorgio Vasari

2- Barok

Rönesansın sonlarına doğru, İtalya’da Barok hareketi ortaya çıkar. Rönesansta olduğu gibi, Barok sanat da gerçekçilik ve zengin renklerdeki sanat yapıtları ilgi çeker. Bununla birlikte, Rönesans sanat ve mimarisinin yanı sıra, Barok eserlerdeki savurgan ve cesur üslup göze çarpmaya başlar.

Bu zenginlik Barok resim, heykel ve mimaride belirginleşir. Caravaggio gibi ressamlar, ışığı ele alışları ve hareket tasvirleriyle dramayı resim sanatına kazandırdılar. Bernini gibi heykeltıraşlar, dinamik konturlar ve karmaşık desenli kumaşlarla heykel ve resme teatral bir duydu katarlar. Ve Avrupa’daki mimarlar, tasarımlarını zengin oymalardan heybetli sütunlara kadar değişen süslemelerle süslerler.

Aziz Teresa’nın Vecdi (1647 – 1652) – Giovanni Lorenzo Bernini

Barok Dönemi Sanatçıları

3- Realizm (Gerçekçilik)

Gerçekçilik, Fransa’da 1848 Fransız Devrimi’nden sonra başlayan bir sanat türüdür. Kendisinden önce gelen baskın tarz olan Romantizmin açık bir reddidir. Realist sanatçılar çağdaş insanların ve günlük yaşamın sahnelerine odaklanırlar. Yüzyıllar süren ressamların mitoloji ve İncil’den egzotik sahneleri tasvir etmesinden veya soyluların ve din adamlarının portrelerini yaratmalarından sonra realist akım sanat dünyasında devrimci bir hareket haline gelir.

Gustave Courbet ve Honoré Daumier, James Abbott McNeill Whistler gibi uluslararası sanatçılar, sanat eserlerinde tüm sosyal sınıflara odaklanır, toplumun daha alt kesimindeki bireyleri ilk kez eserlerinde yansıtır ve Sanayi Devrimi’nden kaynaklanan sosyal sorunları resmeder. Fotoğraf da bu tür sanat üzerinde bir etkiye sahiptir ve ressamları bu yeni teknolojiyle rekabet halinde gerçekçi temsiller üretmeye iter.

Başak Toplayanlar (1857) – Jean-François Millet

Realist Sanatçılar

  • Gustav Courbet
  • Jean-Baptiste-Camille Corot
  • Jean-François Millet

4- Empresyonizm (İzlenimcilik)

İnanması zor olabilir ama empresyonizm, bir zamanlar dışlanmış bir görsel hareketti. Gerçekçilikten akımından kopan Empresyonist ressamlar, ışık ve hareket duygusunu yakalamak için görünür fırça darbeleri, az karıştırılmış canlı renkler ve açık kompozisyonlar kullanmak için gerçekçi temsillerden uzaklaşır. İzlenimcilik, bir grup Fransız ressamın akademik geleneği açık havada çalışarak bozmasıyla başlar. Normalde kapalı alanlarda çalışan ressamlar için bu karar sanat dünyasında şok etkisi yaratır.

Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Alfred Sisley ve Frédéric Bazille’den oluşan empresyonist grup, 1860’ların başında Fransa’da çalışmaya başlarlar. Sanatçılar işlerini sergilemeyi çok tartışmalı bulan geleneksel Fransız salonları tarafından reddedildikten sonra sanat eserlerini sergilemek için kendi topluluklarını oluşturmaya katılırlar. 1874’te gerçekleşen bu ilk yeraltı sergisi, halkın beğenisini kazanmalarına izin verir.

Empresyonizm hakkında detaylı bilgi almak isterseniz, buraya 9 Maddede Empresyonizm Nedir? adlı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Nilüferler serisi / Claude Monet

Empresyonist Sanatçılar

  • Claude Monet
  • Pierre-Auguste Renoir
  • Mary Cassatt

5- Post-Empresyonizm (Ekspresyonizm)

Yine Fransa’dan gelen bu sanat türü, Empresyonist harekete bir karşı çıkış olarak 1886 ve 1905 yılları arasında gelişir. Sanatçılar bu kez Empresyonist sanatta ışığın ve rengin natüralist tasvirlerine duyulan ihtiyaca tepki gösterirler. Önceki stillerin aksine Ekspresyonizm, Georges Seurat’ın Pointilizminden Paul Gauguin’in Sembolizmine kadar birçok farklı sanat türünü de kapsar.

Tek bir üslupla birleşmeyen sanatçılar, sanat eserlerine soyut unsurların ve sembolik içeriğin dahil edilmesiyle birleştirirler. En ünlü Post-Empresyonist ressamlardan birisi olan Vincent van Gogh, rengi ve fırça darbelerini manzaranın duygusal niteliklerini değil, kendi duygularını ve ruh halini aktarmak için kullanır.

Yıldızlı Gece (1889) / Vincent Van Gogh

Post-Empresyonist Sanatçılar

6- Kübizm

Gerçekten devrim niteliğinde bir sanat tarzı olan Kübizm, 20. yüzyılın en önemli sanat akımlarından biridir. Pablo Picasso ve Georges Braque, 1900’lerin başında Kübizm’i geliştirirler ve kübizm terimi, sanat eleştirmeni Louis Vauxcelles tarafından 1907’de sanatçıları tanımlamak için icat edilir. 1910’lar ve 1920’ler boyunca, diğer sanatçıların da katıldığı iki adam, nihai temsili oluşturmak için geometrik formlar kullanırlar. Önceki sanat hareketlerinden tamamen kopan nesneler analiz edilerek parçalanır, nesneler ve figürler yalnızca soyut bir formda yeniden bir araya getirilirler.

Görüntülerin minimal çizgilere ve şekillere indirgenmesi, Kübist sadeleştirme arayışının bir parçasıdır. Minimalist görünüm aynı zamanda renk paletine de sızar, Kübistler gölgelemeyi bırakır ve düzleştirilmiş bir görünüm için sınırlı tonlar kullanırlar. Bu yenilik Rönesans’tan beri standart olan perspektif kullanımından açık bir kopuş olur. Kübizm, sanatın klasik  kurallarını hiçe sayarak Sürrealizm ve Soyut Dışavurumculuk gibi bir sonraki sanat akımlarının kapılarını açar.

Kübizm hakkında daha detaylı bilgi almak için Kübizm Nedir? Akımı ve Sanatçıları Kimlerdir? adlı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Avignonlu Kızlar (1907) – Pablo Picasso

Kübist Sanatçılar

  • Pablo Picasso
  • Georges Braque
  • Juan Gris
  • André Lhote
  • Paul Klee
  • Gino Severini

7- Sürrealizm (Gerçeküstücülük)

Gerçeküstücülüğün kesin bir tanımını kavramak zor olabilir, ancak bir zamanlar bu avangart hareketin gücünü koruduğu ve bugün bile en ulaşılabilir sanat türlerinden biri olarak kaldığı açıktır. Bilinçaltının bir yansıması olan yaratıcı imgeler, 1920’lerde başlayan bu tür sanatın ayırt edici özelliğidir. Sürrealizm akımı hareketi bir grup sanatçının, yaratıcılık için bilinçaltına dayanan bir teknik olan otomatizmi benimsediğinde başlar.

Sürrealistler, sanatçıların kendilerini kısıtlamalardan kurtarmaları ve tam bir yaratıcı özgürlüğü ele geçirmeleri için çağrıda bulunarak, sanat eserlerindeki algılara ve gerçekliğe sık sık meydan okurlar. Bu akımın bir kısmı da gerçekçi bir resim stilinin alışılmadık ve gerçekçi olmayan konu başlıklarıyla yan yana gelmesine dayanır.

Belleğin Azmi ya da Eriyen Saatler (1931) – Salvodor Dali

Sürrealist Sanatçılar

  • Salvador Dalí
  • Max Ernst
  • René Magritte
  • Frida Kahlo

8- Soyut Ekspresyonizm (Soyut Dışavurumculuk)

Soyut Dışavurumculuk, II. Dünya Savaşı’ndan sonra başlayan, uluslararası ölçekte ilk patlayan Amerika merkezli sanat hareketidir. Soyut ekspresyonizm sayesinde New York, sanatın merkezi ünvanını Paris’ten alarak sanatçıların yeni üssü olur. Soyut dışavurumculuk, 1940’larda ve 1950’lerde geliştirilir, ancak bu yeni kavram aynı zamanda Wassily Kandinsky gibi daha önceki sanatçıların çalışmalarını tanımlamak için de kullanılır. Bu sanat tarzı, Sürrealizmin fantastik dünyasından sıyrılarak savaş sonrası karanlık travma ruhunu izleyicilere enjekte eder.

Jackson Pollock, türü tanımlayan spontane yaratımı ve rastgele boyama uygulamasını ön plana çıkaran soyut resimler ile soyut ekspresyonizm hareketin liderlerinden biri olur. Pollock’un çalışmalarıyla yakından ilişkili olmasına rağmen “Soyut Dışavurumculuk” terimi, belirli bir stil ile sınırlı değildir. Willem de Kooning’in figüratif resimleri ve Mark Rothko’nun renk alanları Soyut Dışavurumculuk şemsiyesi altında toplandığı kadar çeşitli çalışmalar sınıfına girer.

Sonbahar Ritmi (Sayı 30) – Jackson Pollock

Soyut Dışavurumcu Sanatçılar

  • Jackson Pollock
  • Willem de Kooning
  • Clyfford Still

9- Pop Art (Popüler Sanat)

1950’lerde yükselen Pop Art, çağdaş sanatın başlangıcını müjdeleyen önemli bir harekettir. Savaş sonrası gelişen bu sanat akımı; reklamlardan, çizgi romanlardan ve günlük nesnelerden esinlenilmiş görüntüler dahil olmak üzere İngiltere ve Amerika’da ortaya çıkar. Genellikle hicivli eserlerle ön planda olan Pop Art, günlük hayatta hemen hemen herkesin tükettiği eşyaların sıradanlığını vurgular ve sıklıkla Soyut Dışavurumculuğun bilinçaltı unsurlarına karşı bir tepki olarak düşünülür.

Pop Art figürlerinin en ünlüsü Andy Warhol, devrim niteliğindeki sanat kavramının seri bir şekilde üretilmesine yardımcı olur ve popüler eserlerinin sayısız serigrafi serisini yaratır.

Pop art hakkında daha detaylı bilgi almak isterseniz Bu Sanat Akımı Çok Renkli: Pop Art Nedir? adlı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Campell’ın Çorba Konserveleri (1962) – Andy Warhol

Pop Art Sanatçıları

10- Enstalasyon Sanatı

20. yüzyılın ortalarında Amerika ve Avrupa’daki avangart sanatçılar Enstalasyon Sanatı üretmeye başlar. Yerleştirmeler, izleyicilerle etkileşimli olarak etkileşim kurmak için alanla oynayan üç boyutlu yapılardır. Genellikle büyük ölçekli ve alana özgü olan bu sanat eserleri, müzeleri, galerileri ve hatta dış mekanları sürükleyici ortamlara dönüştürür.

Marcel Duchamp‘ın Dadaist Readymades’inden – heykel olarak bağlamsallaştırılmış nesnelerden esinlenen bu önemli türe, Yayoi Kusama ve Louise Bourgeois gibi modern ustalar öncülük eder. Günümüzde çağdaş sanatçılar ip, kağıt ve çiçek gibi ortamlardan deneysel yerleştirmeler yaparak çalışmalarını canlı tutarlar.

Sonsuzluk Odaları – Yayoi Kusama

Enstalasyan Sanatçıları

11- Kinetik Sanat

Çağdaş sanat hareketinin kökleri, sanatçılar sanatlarında hareketi ifade etmeye ilk başladıklarında Empresyonizme dayanır. 1900’lerin başlarında sanatçılar, devinimsel sanatı ileriye taşıyan heykelsi makine ve mobil cihazlarla hareket halindeki sanatı daha fazla denemeye başlarlar. Rus sanatçılar Vladimir Tatlin ve Alexander Rodchenko, daha sonra Alexander Calder tarafından mükemmelleştirilecek olan heykelsi cep telefonlarının ilk yaratıcılarındandır.

Kinetik sanat, birincil düşüncesi hareket olan heykelleri ve enstalasyonları kapsar. Amerikalı sanatçı Anthony Howe, büyük ölçekli rüzgarla çalışan heykelleri için bilgisayar destekli tasarım kullanan çağdaş hareketin önde gelen isimlerinden birisidir.

Örümcek- (1940) Alexander Calder

Kinetik Heykel Sanatçıları

  • Alexander Calder
  • Jean Tinguely
  • Anthony Howe

12- Fotorealizm

Fotorealizm, izleyicileri şaşırtmak için teknik yeteneklerle ilgilenen bir sanat tarzıdır. Öncelikle bir Amerikan sanat hareketi olarak başlayan akım, 1960’ların sonlarında ve 1970’lerde Soyut Dışavurumculuğa bir tepki olarak ivme kazanır. Fotorealizm akımını benimseyen sanatçılar, bir fotoğrafı ellerinden geldiğince çoğaltmakla, çalışmalarını büyük etki için dikkatlice planlamakla ve Soyut Dışavurumculuğun ayırt edici özelliği olan "bireysellikten" kaçınmakla ilgilenirler. Pop Art’a benzer şekilde, Fotorealizm, genellikle tüketici kültürüyle ilgili görüntülere odaklanır.

Hiper gerçekçilik, resim ve heykelin daha üstün bir duygusal tepki uyandıracak ve teknik gelişmeler nedeniyle daha yüksek gerçekçilik seviyelerine ulaşacak şekilde uygulandığı sanatsal tarzın bir ilerlemesidir.

İsimsiz; Olya (2019) – Yigal Özeri

Fotorealizm Sanatçıları

  • Chuck Close
  • Ralph Going
  • Yigal Özeri
  • Gethard Ritcher

13- Lowbrow (Popüler Sürrealizm)

Pop sürrealizm olarak da adlandırılan Lowbrow, 1970’lerde California'da ortaya çıkan bir sanat hareketidir. Geleneksel olarak güzel sanatlar dünyasından dışlanan yeraltı sanatı, boyalı sanat eserlerinden oyuncaklara, dijital sanata ve heykelleri de kapsamaya başlar. Bu türün kökleri yer altı edebiyatına, punk müziğine dayanır ve sanatçıların ana akım galerilerden kabul görmek gibi bir derdi de yoktur. Sanatçılar, sürrealist görüntülerini pop renkler veya figürlerle karıştırarak, genellikle erotik veya hiciv temalarıyla sürreal görüntüler elde ederler.

Et Treni (2000) – Mark Ryden

Popüler Sürrealist Sanatçılar

  • Mark Ryden
  • Ray Caesar
  • Audrey Kawasaki