Muhteşem Eserlerle Efsaneleşen Türk Seramik Sanatçıları
Seramik Sanat

Muhteşem Eserlerle Efsaneleşen Türk Seramik Sanatçıları

Ayşe Aycan Arıcan
Ayşe Aycan Arıcan

Kovalent bağlarla birlikte metal ve metal olmayan inorganik bileşikler içeren, pişmeden önce yumuşak piştikten sonra ise sert bir yapıya ulaşan malzemeye seramik dendiğini biliyoruz. Önceki yazılarımızda seramik türlerini de detaylı olarak sizlerle paylaşmıştık. Bu içeriğimizde de ülkemizde muhteşem işlerle adından söz ettiren Türk seramik sanatçılarını ele alacağız. Seramik sanatçıları neler yapmış, üretmiş ve bu işe nasıl başlamış? İçeriğimizde bu gibi soruların yanıtlarını arayacağız. Dilerseniz anlatmaya başlayalım.

Füreya Koral

Muhteşem işlerle adından söz ettiren Türk seramik sanatçıları dediğinizde karşınıza çıkacak ilk isim şüphesiz Füreya Koral olacaktır. Füreya Koral Türkiye’de çağdaş seramiğin öncüleri arasında yer alıyor. Seramik sanatına başlama serüveni de 1947 yılına dayanıyor. Sanatçı, o yıllarda seramiği önce İsviçre’de öğrenip, sonrasında da Paris’te iki yıl çeşitli atölyelerde geliştirmiştir. Türkiye’de de ilk özel seramik atölyelerinden birini kurmuştur. Sanatçılığı süresince attığı en önemli adım da, seramik sanatını mimaride kullanma girişimi olarak gösteriliyor. Yurt içi ve yurt dışında birçok ödül alan sanatçının öne çıkan bazı eserleri şu şekilde sıralanıyor;

  • Ankara Ulus Çarşısı’nda Duvar Panoları (1962)
  • Marmara Oteli Lobisinde Duvar Panosu ( 1960)
  • Manifaturacılar Çarşısı’nda Duvar Panosu-Unkapanı/İstanbul (1969)
  • Divan Pastanesi’nde Duvar Panosu-Taksim/İstanbul
  • Arts Hotel İstanbul’da Bulunan Duvar Çinileri (2015)

Füreya Koral hakkında detaylı bilgi almak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz.

Sadi Diren

Dünya çapında seramik sanatında ün yapmış sanatçılardan birisi de Sadi Diren’dir. 1953 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Seramik bölümünden diploma alan sanatçının 1955 ve 1964 yılları arasında davetli olarak Almanya’ya gittiği biliniyor.

O dönemlerde serbest sanatçı kimliğiyle seramik sanayisinde çalışarak, tasarımcı görevini de üstlenmiştir. 1964 yılında Eczacıbaşı Seramik Fabrikaları’na bağlı süs ve mutfak eşyaları bölümünde müdürlük yapmıştır. 1994 yılında Çamlıca’daki Sanat Evinde yaptığı özgün baskı çalışmaları mevcuttur. 1950’li yıllardan bu yana hem yurt içinde hem de yurt dışında kişisel ve karma sergiler açarak adından sıkça söz ettirmiştir. Aynı zamanda koleksiyonları başta İstanbul Resim Heykel Müzesi olmak üzere, Dusseldorf Hetjens Müzesi, Milano Dr. Adriano Totti, Dusseldorf Peter Florack, Köln Dr. Fulke Kaiser ve Köln Seramik Weber gibi pek çok sanat kurumunda sergilenmeye devam ediyor.

Nasip İyem

Türk seramik sanatçıları arasında yer alan Nasip İyem, ressam Nuri İyem’in eşidir. Sanat hayatına 1950’li yıllarda resim alanında başlamış, 1960’lı yıllarda da seramik çalışmalarına geçiş yapmıştır. Seramikle tanışması da Gönen’de çömlekçilikle uğraşan annesinin kuzenleri sayesinde olmuştur. 1962 yılında Prag Uluslararası Seramik Sergisinde gümüş madalya kazanmıştır. Tarabya Oteli Kral Dairesi, Yapı Kredi Bankası Galatasaray Şubesi, Akbank Şişli Şubesi, Vakıflar Bankası Galatasaray Şubesi gibi pek çok yerde sayısı 30’a kadar varan yapılar için mimarı seramik uygulamaları geliştirmiştir.

Jale Yılmabaşar

İlk Türk kadın seramik profesörü unvanına sahip Jale Yılmabaşar, 1957 yılında AFT bursuyla ABD’ye gitmiş ve Albany Union High School’dan diploma alarak seramik çalışmalarına başlamıştır. Sanatçı Türkiye’ye döndüğünde ise, üniversite sınavlarına hazırlanarak 1958’de Seramik Bölümü ile Bale bölümünü aynı kazanarak iki ayrı bölümde eğitim görmüştür.

Ayrıca Paris, Münih, Londra ve Moskova gibi ülkelerde çeşitli sergiler açmıştır. Üstelik 1970’li yıllarda da Hamiye Çolakoğlu, Candeğer Furtun, Güngör Güner, İlgi Adalan, Mustafa Tunçalp ve Erdinç Bakla gibi sanatçılarla beraber seramik sanatına canlılık getirmiştir. Picasso Müzesi’nde düzenlenen yarışmalarda jüri üyeliği görevinde bulunmuş ve sayısız ödüle layık görülmüştür. Jale Yılmabaşar 40. Sanat yılını İstanbul’da açtığı bir sergiyle kutlamıştır. Son olarak 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı unvanını almıştır.

Bingül Başarır

Türk seramik sanatçıları denildiği zaman akla gelen ilk isimlerden birisi olan Bingül Başarır, mesleğine 1960 yılında Füreya Koral’ın atölyesinde giriş yapmıştır. Sonrasında Çekoslovakya’da düzenlenen yarışmalardan birinde Türkiye grubunda yer alarak altın madalya kazanmıştır. 1962’de kendi atölyesini açarak, işlevsel formlar üstüne geliştirdiği çalışmalar sonrası dokunun yoğunlukta olduğu serbest seramik ve panoya yönelmiştir. Ayrıca kömür cürufu ve cam gibi malzemeleri seramikle birleştirdiği eserleri de mevcuttur.

Sanatçı hem yerel hem de uluslararası birçok sergi de kendini göstermiştir. Eserleri Fransa, İtalya, Kanada, Kore, Amerika, İsviçre ve Yunanistan gibi çeşitli ülkelerde konumlanan müzelerde sergilenmiştir. Yurt içinde ve yurt dışında çeşitli ödüllere layık görülmüştür. Sanat yaşamının 50. Yılını İzmir’de bulunan Ahmet Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde bir sergi eşliğinde kutlamıştır.

Alev Ebuzziya

Alev Ebuzziya şimdiki Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi’nin eski adı olan İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’nde heykel eğitimi alarak, burada Füreya Koral’ın öğrencisi olmuştur. 1958’de Almanya’ya giderek, Höhr-Grenzhausen seramik fabrikalarında çalışmıştır. Aynı zamanda seramik çamuru bileşimleri üzerine de çeşitli araştırmalar yapmıştır. 1960 yılında Türkiye’ye dönmüş ve 1962’ye kadar Eczacıbaşı Seramik Fabrikası’nda tasarımcı unvanıyla görev almıştır. 1969 yılında da Kopenhag’da kendi seramik atölyesini kurmuştur. 1987’den bu yana Paris’te yaşadığı bilinen Alev Ebuzziya 1975’ten 1990 yılına kadar Alman Rosental Porselen Fabrikaları için çalışmalar yürütmüştür.