Kuzey Ege'nin İncisi: Assos Gezilecek Yerler
Keşif Kültür ve Dahası

Kuzey Ege'nin İncisi: Assos Gezilecek Yerler

Elif Palaz
Elif Palaz

Gerek tarihi gerekse de kültürüyle bir Kuzey Ege güzeli olan Assos; antik kenti, tarihi yerleri, doğal güzelliği ve nispeten el değmemiş doğasıyla Türkiye’de mutlaka görülmesi gereken yerler arasında bulunuyor. Bu içeriğimizde Assos hakkında merak ettiklerinizi ve Assos gezilecek yerler hakkında bilgiler alabilirsiniz. Keyifli okumalar.

Assos Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Dünyanın en fazla oksijene sahip yerlerinden birisi olan Kazdağı’nın eteklerinde yer alan günümüzdeki ismiyle Behramkale -eski ismiyle Assos- Ege’nin en ilgi çekici beldelerinden bir tanesidir. Assos Antik Kenti günümüze kadar gelen kalıntılarıyla, Anadolu’da Troas Bölgesi’nde yer alan bir antik kenttir. Zamanında bölgedeki en zengin kent olduğu söylenen Assos aynı zamanda dünyanın en ünlü filozoflarından birisi olan Aristoteles’in de ilgisini çekmiştir. Assos’ta M.Ö 344-347 yılları arasında felsefe okulu kurmuş Aristoteles burada öğrencilere felsefe dersleri vermiştir.

Assos Nerede?

Assos Çanakkale’de yer almaktadır. Çanakkale’nin Ayvacık ilçesinin yaklaşık 17 km güneyinde olan Behramkale Köyü’nde yer alan antik bir kenttir.

Assos’a Ne Zaman Gidilir?

Assos’un tarihi ve doğal güzellikleri sebebiyle eşsiz bir yer olduğundan bahsetmiştik. Yaz tatili için Assos tertemiz denizi sebebiyle iyi bir seçim olacaktır. Bunun yanı sıra eğer siz de antik kentlere ilgi duyuyorsanız yaz sezonu dışında da Assos’a gidebilirsiniz.

Assos’ta Mutlaka Görülmesi Gereken 10 Yer

Eğer antik kent sevdalılarındansanız Assos gezisi sizi bir hayli mutlu edecektir. Bu yüzden yola çıkmadan önce mutlaka mini bir Assos gezi listesi oluşturmanız oldukça faydalı olacaktır. Şimdi gelin Assos’ta mutlaka görülmesi gereken yerlere beraber bakalım.

1- Assos Antik Kenti

Assos gezilecek yerler listesinin ilk sırasında Assos Antik Kenti bulunuyor. Tarihi M.Ö 6.yüzyıla uzanan Assos antik kenti, Assos’ta gezilecek yerlerin ilk sırasında. Antik dönemlerde teraslarla denize ulaşımın mümkün olduğu Assos’a Türklerin gelmesiyle yerleşim de tepeye doğru gelişim göstermiş ve zamanla Behramkale Köyü ortaya çıkmış.

Assos’ta ilk kazılar 1881 yılında Amerikalı arkeologlar tarafından yapılmış. 1981 yılında yeniden başlayan kazılar neticesinde nekrapol gün yüzüne çıkartılmış. Dokuz yüzyıl boyunca mezarlık olarak kullanılan nekrapol, ne yazık ki senelerce defineciler tarafından soyulmuş.

Assos Antik Kenti’nin en ilgi çekici noktalarından bir tanesi ise Athena tapınağıdır. Kentin en yüzmek noktasında bulunan bu tapınak Arkaik Çağ’da Anadolu’da yapılan tek dor düzeninde yapılmıştır. Hala görkemini koruyan bu yapı Zeus’un en gözde kızı ve kentin koruyucu tanrıçası Athena için inşa edilmiştir. Ne yazık ki tapınağın kutsal odasında bulunan tanrıça heykeli kazı çalışmalarını yapan Amerikan ekip tarafından yurt dışına kaçırılmıştır.

Öncelikle Assos’un olmazsa olmaz yeri Assos Antik Kentini mutlaka görmelisiniz. Kentin tarihi milattan önce 6. yüzyıla kadar uzanıyor. Assos Antik Kenti’nde; Athena Tapınağı, Akropol, Nekropol, Agora ve tiyatro gibi belli başlı yerler var. Özellikle Athena Tapınağının bulunduğu yerde gün batımını izlemek için özel turlar düzenleniyor. Dünyanın en büyük zekalarından birisi olan Aristoteles’in ders verdiği bu antik şehir, Behramkale’nin olmazsa olmaz yerleri arasında bulunuyor.

Assos antik kentinden çıkarılan eserler bugün Boston Müzesi, Louvre Müzesi ve İstanbul arkeoloji müzesinde sergileniyor.

2- Antik Tiyatro

Roma döneminde yapıldığı düşünülen tiyatro Midilli adasının karşısında yer alıyor. 2500 kişilik seyirci kapasitesine sahip tiyatro doğal bir kayanın oyuğu üzerine inşa edilmiş. “Şuan ki durumuyla 1500 kişiyi ağırlayabilen alanda, çeşitli festival ve konserler düzenlenmektedir.

3- Assos Antik Liman

Hala eski cazibesini koruyan Assos Antik Liman’ın çevresinde oteller ve restoranlar konumlanmış durumdadır. Antik zamanlarda önemli ticaret durakları arasında yer alan Assos Antik Liman’nın çevresinde meşe ormanları bulunur. Cumhuriyet döneminde ise boya sektörü için önemli bir hammade olan meşe palamudunun depolanması için yapılan binalar günümüzde otel olarak kullanılmakta. Assos gezilecek yerler listesinde yer alan Assos Antik Liman’a yaz aylarında araba ile giriş yapılamıyor. Limana inmeden hemen yakınında arabanızı park edebileceğiniz bir alan mevcut.

4- Behramkale Köyü

Osmanlı döneminden beri yerleşim yeri olan Behramkale Köyü, Assos Antik Kenti ile yan yana bir konuma sahip. Ayvacık’ın en şirin noktalarından birisi olan Behramkale, yöresel lezzetleri ve birbirinden farklı dondurma çeşitleriyle antik kenti gezenler tarafından tercih sebebi haline gelmiş. Eğer Assos gezinizde el emeği göz nuru bir hatıra veya hediyelik eşya almak isterseniz birbirinden güzel ürünleri Behramkale’de bulabilirsiniz.

5- Hüdavendigar Cami

Behramkale köyündeki kayalık yamaç üzerinde konumlanan cami, Osmanlı padişahı I. Murat Hüdavendigar tarafından 14.yüzyılda yaptırılmış. Tek kubbeli ve kare şeklinde inşa edilen Hüdavendigar Cami, antik kentin yanında yer alıyor. Cami ise klasik Osmanlı camilerinden biraz farklı çünkü zamanında caminin içerisindeki kadırga resimleri çizilmiş.

6- Kadırga Koyu

Assos gezinizde ise bir sonraki durağınız kadırga Koyu olmalı. Konuya giriş yapmadan önce Kadırga Koyu’nun isminin nereden geldiğini anlatmakla başlayabiliriz. Midilli Adası, Osmanlı döneminde donanmanın merkez üşütmüş. Savaş zamanı Kadırga’lar Midilli’den savaşa gider, dönüşte hasar alan kadırgalar bu koya getirilip çevrede bulunan meşe ve kayın ağaçlarıyla tamir edilirmiş.

Zeytin ağaçlarıyla dolu bir yoldan inebileceğiniz Kadırga Koyu, özellikle Assos’u yaz tatili için tercih edenlerin favori yerlerinden birisidir. berrak denizi ve koyun çevresini kaplayan ağaçlarıyla doğanın tüm güzellikleri ziyaretçilerine sunuyor. Geniş, uzun ve taşlık bir plajı olan Kadırga’nın suyu ise Assos’taki diğer yerlere göre biraz daha serindir. Kadırga Koyu çerçevesinde ise birçok restoran ve konaklama yeri bulunuyor.

7- Yeşilyurt Köyü

Eski adı Büyük Çetmi olan Yeşilyurt Köyü, eski bir Rum köyüymüş. Köyün tarihi geçmişi ise oldukça ilgi çekici; İstanbul’un fethindeki katkılarından dolayı Fatih sultan Mehmet; Türkmenlere bu köy ile beraber birçok köy hediye etmiş. Türkmenler de yerleşik düzene geçince ev yapmaları için karşı kıyıdan Rum taş ustalarını davet etmiş. Zamanla ustalar da köyün alt kısmında yaşamaya başlamış. Yunan işgalinden önce herkesin huzurlu yaşadığı bu köyden Mübadele sebebiyle Rum’lar Yunanistan’a gitmek zorunda kalmışlar. Büyük şehirlerden gelenlerin yoğun ilgisi sebebiyle yemyeşil ağaçlarla kaplı köyde butik oteller ve restoranlar da mevcut.

9- Zeus Altarı

Assos gezilecek yerler listesinin bir diğer durağı ise Dede Tepe üzerinde yer alan Zeus Altarı’dır. Kikayesi oldukça ilgi çekici olan bu yapı için Homeros, İlyada Destanı’nda Zeus’un Troya Savaşı’nı buradan izleyerek yönettiğini yazmıştır. Zeus Altarı’nın yanında Çanakkale Savaşı’nda şehit düşen Erdem Dede’nin yatırı yer almaktadır. Hala kutsal mabet olarak görülen Zeus Altarı, kayanın işlenmesi üzerine meydana gelmiştir. Antik Çağ zamanında tanrılara kurban vermek ve adak adayarak yemek sunulması için kullanılan bu altar; savaşları kazanmak, hastalıklardan korunmak maksadıyla yapılmış.

9- Adatepe Zeytinyağı Müzesi

Assos’a geldiğinizde her yerde zeytin ağaçlarının olduğunu fark edeceksiniz. Zeytin ağacının bu kadar bol olduğu bir yerde Zeytinyağı Müzesi olmaz olur mu hiç! Aslında eski bir sabun fabrikası olan 2001 yılında faaliyete açılan müze, ziyaretçilere zeytin ve zeytinyağı hakkında bilgi vermek için kurulmuş. Türkiye’deki ilk zeytinyağı müzesi ünvanına sahip Adatepe Zeytinyağı Müzesi’nde; zeytinyağı presleri, zeytin toplama aletleri, taşıma ve saklama kapları gibi zeytinyağına dair objeler yer alıyor. Aynı zamanda müzede zeytinyağı yağının aşamalarına dair sahneler de bulunuyor.

10- Apollon Smintheion Kutsal Alanı

Ayvacık ilçesine bağlı Gülpınar beldesinde bulunan Apollon Smintheion kutsal alanı, Troya şehrindeki Athena tapınağından sonra Troas’ın en önemli ikinci kutsal alanıdır. Tapınak Gülpınar ve çevresinde tek su kaynağı olan ve bugün Kocapınar olarak isimlendirilen su kaynağının başına kurulmuştur. Bu su kaynağının varlığı Troas Bölgesi’nde kazısı yapılmış en eski yerleşim yerinin de kurulmasına neden olmuş. Apollon kutsal alanları genellikle su kaynaklarına yakın yerlerde veya Smintheus kutsal alanı gibi doğrudan kaynak başında yer alırlar. Bunun nedeni tanrı adına gelecekten haber veren rahiplerin suya bakarak kehanette bulunmalarıdır.

Önemi Anadolu’daki bilinen Apollon kültleri içerisinde fare simgesiyle bilinen çıkan tek örnek olmasıdır. Apollon Smintheus çiftçileri farelerden koruyan bir tanrı olarak Troas bölgesinde ortaya çıkar. Kültün kökeni Girit’e kadar gider. Günümüzde arkeologlar bu kültü M.Ö. 2000’de Girit’den Anadolu’ya göç edenlerin getirdiğini antik kaynaklardan öğrenmiştir.

Bu içerik de ilginizi çekebilir:

Geçmişin İzinde: Antalya’daki Antik Kentler